Albrechtice (Olbrachcice)
   Pierwszy kościół w Olbrachcicach istniał już przed 1447 r. Z historycznych wzmianek wiadomo, że był pod wezwaniem świętych Apostołów Piotra i Pawła, i w czasie reformacji znalazł się w rękach protestantów, a katolickim stał się ponownie w 1654 r. w ramach kontrreformacji. Był to, jak podają prot. wizytacyjne z 1679 r., drewniany kościół filialny parafii karwińskiej, p.w. Michała Archanioła, "pięknie, czysto zbudowany" z cennym wyposażeniem z m.in. XV i XVI w. - nie zachowanym do dziś. Położenie obiektu (w pobliżu rzeki) sprzyjało jego częstym podtopieniom co doprowadziło do zniszczenia obiektu. Na ten temat również przeczytać można we wspomnianym protokole: "(...) podłoga przedstawia jedną prawie kałużę. Ławki, stojące często w wodzie, podlegałyby zgniliźnie, gdyby w najnowszym czasie nie podłożono pod nie dębowych podkładów". Nowy, istniejący do dziś kościół p.w. świetych Piotra i Pawła, stanął w 1766 r.
   Nie wiemy kto jest jest budowniczym kościoła w Olbrachcicach, przypuszcza się, ze cieśla Jan Glombek, który stworzył 13 lat później nieco podobny kościół drewniany w pobliskiej Stonawie (nie zachowany). Wątpi w to p. Józef Matuszczak w opracowaniu "Studia nad kościołami drewnianymi na Górnym Śląsku" wskazując na różnice wyraźne konstrukcyjne.
   Obiekt posiada dwa ołtarze - z obrazem św. Jana Nepomucenia, nieznanego autorstwa w ołtarzu głównym i boczny z obrazem Matki Boskiej Bolesnej wykonany przez opawskiego malarza Guenthera. Na ścianie, pochodzący z ołtarza głównego, obraz poprzedniego patrona autorstwa Wolfa z Frysztatu. Organy marki Rieger znalazły się w obiekcie w 1900 r., zastępując starsze, słabej jakości. Kościół posiada kwadratową, pobitą gontem wieżę o prostych ścianach podzieloną daszkiem okapowym, zwieńczoną kopułą krytą do niedawna (podobnie jak ośmioboczna kopułka wieżyczki na sygnaturkę) ocynkowaną blachą (co raczej nigdzie indziej nie było spotykane w tym rejonie); po ostatnim (?) remoncie blachę zastąpiły gonty. Kopuła wieży jest zwieńczona kulą i żelaznym krzyżem o wys. 1,8 m. Dwa dzwony (z 1770 r., odlany w Opawie i z 1815 w Nowym Jiczinie), które wisiały w wieży, zostały skonfiskowane w cz. I wojny światowej w 1916 r., pozostał jeden, najmłodszy, wykonany w firmie Schwabe z Białej. Dach jednokalenicowy, ale zmieniający kąt nachylenia w części ołtarzowej, od 1970 r.(ponownie?) kryty gontem. Tablica informacyjna wisząca na kościele podaje również, że "13 lipca 1910 r. piorun uderzył do kościoła. Nie spowodował pożaru, lecz szkodę materialną. To było podniętem, ze kościół otrzymał piorunochron".
  Obecnie kościół służy wiernym tylko dwa razy w roku - w dzień Wszystkich Świętych i w Zaduszki. Pozostałe funkcje sakralne pełni zbudowany w l. 1935-38. kościół murowany. W związku z jego powstaniem ks. Józef Londzin przewidywał los drewnianego kościoła w tekście wydawnictwa "Kościoły drewniane na Śląsku Cieszyńskim" z 1932 r.: "Po upływie kilku lat zniknie ostatni okaz naszego swojskiego budownictwa w dolinie Stonawki". Na szczęście tak się nie stało.
  Strona parafii podaje, że kościół był remontowany w l. 1966-67 (fundamenty) i w 1970 r. (dach), gruntownego remontu dokonano zapewne także w ostatnich latach, ale nie ma na ten temat dokładnych informacji.
Otoczenie:
   Kościół otacza duży cmentarz, powiększony w 1890 r. Na cmentarzu pomnik postawiony "Na pamiątkę ofiarom hitlerowskiego terroru" przy którym również tablice poświęcone dwóm polskim żołnierzom poległym w tragicznym 1919 r. w Olbrachcicach, trzem żołnierzom Armii Czerwonej i "nieznanemu bohaterowi straconemu przez hitlerowców w 1945 r.". Cmentarz jest użytkowany do dziś, stoi na nim murowana kaplica cmentarna. Za ogrodzeniem boisko sportowe, a po drugiej stronie droga. Od wschodniej strony szkoła, a po przeciwnej płynie Stonawka.
O miejscowości
   Wieś wzmiankowana w 1447 r. jako Albrochsdorf, położona w powiecie Karwina, w kraju morawsko-śląskim w dolinie Stonawki (ładnie prezentującą się z okien przejeżdżających przez wieś pociągów). Zamieszkana przez ok. 4000 osób. Ośrodek mniejszości polskiej (23,5% mieszkańców w 2001 roku stanowili Polacy). Przeprowadzone na tym terenie wykopaliska wskazują na istnienie tu osadnictwa od IX w.
  Strona internetowa gminy podaje, że ostatnie domy drewniane zniknęły w l. 70., stodoła z jednej z okolicznych miejscowości Pardubice została przeniesiona do skansenu w Rożnowie pod Radhostem, a na terenie gminy istnieje jeszcze kilka drewnianych młynków.
Ciekawe miejsca i obiekty w okolicy:
Zapora wodna z 1963 r. i zalew w Cierlicku (cz. Těrlicko), popularne miejsce rekreacji, częściowo objęte ochroną (rezerwat przyrody "Cierlickie mokradła"), ponadto również w Cierlicku m.in.:
pomnik Żwirki i Wigury w miejscu ich tragicznej śmierci, obok Dom Polski z ekspozycją poświęconą tym lotnikom (Dolne Cierlicko);
Zameczek Larischów z XIX w. (Górne Cierlicko),
rezydencja letnia Larischów z XIX w. (Dolne Cierlicko),
Karczma Jaskowicka, wzmiankowana już w XIII w., wielokrotnie przebudowywana, obecny kształt z XVII w. i z 1982 r. gdy została odbudowana po pożarze. Zachowały się m.in. sklepienia żebrowe i w piwnicach mury z XIII w. Obecnie restauracja;
♦ posąg św. Jana Nepomucena z XVIII w., młynek wietrzny, kościoły, kaplica i inne. Więcej na oficjalnej stronie Terlicka (patrz linki);
w Kocobędzu (cz. Chotěbuz):
zameczek z XVI w., przebudowywany w XIX i XX w., postępująca ruina, wieża wolnostojąca ze zwieńczeniem w kształcie dzwonu, odrestaurowana;
Archeopark - rekonstrukcja grodu Gołęszyców.
Galeria
Jak dojechać lub dojść?
   Najlepiej pociągiem regionalnym z Czeskiego Cieszyna - regionalna kolej w Czechach to bardzo wygodny i tani środek komunikacji. Pełna nazwa stacji doc.: Albrechtice u Českého Těšína. Obok stacji przystanek autobusowy, z którego w kier. centrum Olbrachcic (gdzie znajdują się kościóły drewniany i murowany rzym.-katol., plebania, urząd gminy, duży pub, sklep i w pobliżu również osiedle niskich bloków) odchodzą autobusy i busy - ich rozkład zsynchronizowany jest z rozkładem kolejowym. Można także po wyjściu z pociągu przejść się pieszo, mijając m.in. kościół protestancki, a także piwiarnię i sklep. Przez miejscowość prowadzone są wycieczki rowerowe do Cierlicka - jest tu szlak rowerowy.
Informacje praktyczne
   W Olbrachcicach jest restauracja, pub, piwiarnie, jest też kilka sklepów, znacznie więcej tego typu przybytków oraz miejsca noclegowe w tym camping - w pobliskim Cierlicku.
Najbliższe drewniane zabytki
Haviřov - drewniany dom z 1781 r., wewnątrz ekspozycja muzealna.
Linki
Źródła
Józef Londzin "Kościoły drewniane na Śląsku Cieszyńskim", nakł. Dziedzictwa bł. Jana Sarkandra, Cieszyn, 1932 r. - link do Śląskiej Biblioteki Cyfrowej; ♦ Józef Matuszczak "Studia nad kościołami drewnianymi na Górnym Śląsku", nakładem Muzeum Górnośląskiego w Bytomiu, Bytom 1989r.; ♦ to co w linkach + www.hrady.cz.; "Turistický atlas Česko"; www.Turistika.cz.
Mapy
"Ostravsko";
Copyright by
www.drewnianyslask.za.pl
(2007)