Bielowicko

Kościół p.w. św. Wawrzyńca zbudowany w 1702 r. przez protestantów. Gruntownie odnowiony w 1950 r. Parafialny od 1980 r., wcześniej - po przejęciu przez katolików w wyniku kontrreformacji (?) - filialny parafii w Skoczowie, a od 1785 r. drugi filialny kościół parafii w Grodźcu. Pielgrzymkowy.
   Jest to świątynia orientowana, zrębowa postawiona na kamiennej podmurówce, oszalowana gontem. Kościół posiada prostokątną nawę i węższe od nawy, zamknięte trójbocznie prezbiterium, do którego od północy przylega prostokątna zakrystia. Przy południowej części nawy kwadratowa kruchta, w niej wejście z drewnianym, fazowanym portalem i z drzwiami z okuciami z XVIII w. Pozostałe portale - w wejściu zachodnim, z drzwiami również z osiemnastowiecznymi okuciami - fazowany, koszowy, oraz w przejściu pom. prezbiterium a zakrystią - fazowany, segmentowy. Wieża słupowa, kwadratowa z niewielką kopułką obitą gontem i wyciętymi koronkowo okapnikami. Soboty obite deskami, wyższe po zachodniej stronie, tam osłonięte daszkiem pulpitowym, gontowym. Nawa przykryta płaskim, podpartym słupami stropem, prezbiterium pozornym kolebkowym sklepieniem.
   Tęcza z wykrojami - profilowanymi, niesymetrycznymi. Chór muzyczny z zaokrąglonym występem w części środkowej, wsparty na dwóch słupach.
   Dachy dwuspadowe, gontowe.
   Wyposażenie stanowi m.in.: ambona z 1701 r. z rzeźbami czterech ewangelistów, Boga Ojca, ojców Kościoła, Michała Archanioła i aniołów; ołtarz główny z tryptykiem z XVI w. z wizerunkami Matki Boskiej ze św. Piotrem i Wawrzyńcem, boczne skrzydła z wizerunkami św. św. Katarzyny i Barbary, w zwieńczeniach wizerunki proroków Jeremiasza i Izajasza oraz św. Jana Nepomucena i Jana Kantego, św. Szczepana; stacje Męki Pańskiej z pierwszej poł. XVIII w. (w typie ludowym); obrazy z XVIII-XIX w. (ludowo-barokowe); ławki (komplet) z XIX w., żyrandole - dwa kryształowe prawdopodobnie z XVIII w. i drewniany z połowy XVIII w.

Otoczenie
   Kościół jest bardzo malowniczo położony na zboczu wzniesienia, z którego rozciąga się piękna panorama Beskidu Śląskiego i Małego. Jest otoczony niewielkim cmentarzem, ogrodzony. Na teren kościelny prowadzą dwa wejścia - południowe - ze stromymi schodkami i od północnej strony (sąsiadujące z parkingiem - pełniącym również funkcje boiska sportowego i ołtarzem polowym na przeciwko którego kilka rzędów ławek). Od strony zachodniej - szosa oddzielona od kościoła skarpą ze starymi drzewami i sadem.
O miejscowości
   Bielowicko położone jest na Pogórzu Śląskim, Po raz pierwszy wzmiankowane w 1223 r.. Wieś książęca do momentu sprzedaży jej w 1497 r. Jędrzejowi z Czechowic przez księcia Kazimierza. Pierwotna parafia istniała prawdopodobnie XVI w.
   Obecnie w granicach gminy Jasienica w powiecie bielskim, zamieszkana przez 553 mieszkańców (2005 r.).
Ciekawe miejsca i obiekty w okolicy:
Rudzica, kaplica W Rudzicy:kaplica z XIX w. ze studzienką w ładnym, bukowym lesie, miejsce pielgrzymkowe (dotrzeć można tylko pieszo z ul. Strumieńskiej przy której stoi drogowskaz); ♦ głaz narzutowy pomnik przyrody (znajduje się w lesie do którego prowadzi droga prostopadła do przelotowej ul. Międzyrzeckiej - jest drogowskaz); ♦ kościół z 1800 r. - barokowo-klasycystyczny, kapliczka domkowa z XIX w., dwór z XVII w., elewacje w kiepskim stanie, zamieszkany, pozostałości po parku obok (centrum wsi); głaz narzutowy w Rudzicy ♦ krajobrazy - zarówno w kier. południowym - widoki na Beskidy, jak i północnym - widok na Jez. Goczałkowickie (n.p. z drogi w kier. Iłowicy i Bielowicka); ♦ prywatna galeria autorska F. Kohuta - malarstwo olejne, pastele, grafiki, akwarele, obok galerii wystawa strachów polnych wykonanych przez przyjaciół artysty;
w Grodźcu:
zamek zbud. w XVI w. na miejscu XV-wiecznego (budowa ukończona przez Henryka Grodeckiego, hetmana księstwa cieszyńskiego), przebudowywany (podwyższony) w XVII w. i w XIX (wówczas dobudowano siedem wież), od 1946 r. filia Instytutu Naukowego Gospodarstwa Wiejskiego z siedzibą w Puławach, od 2004 r. wł. prywatna. W okresie międzywojennym znajdowały się w nim ciekawe zbiory archeologiczne z epoki brązu - odkryte podczas budowy pobliskiej linii kolejowej, a także zbrojownia i biblioteka oraz liczne inne zabytki sztuki, elementy wyposażenia, meble, obrazy, kominki; dobrami tymi opiekował się ówczesny właściciel - doktor Habicht, wysoki urzędnik ministerstwa spraw zagranicznych RP. W czasie okupacji - w związku z konfiskatami niemieckimi i w okresie powojennym, gdy nastapiła nacjonalizacja - zbiory i prawie całe wyposażenie uległo rozproszeniu i nie wróciło już do Grodźca. Część zamkowych zabytków znalazło się w innych muzeach m.in. w pszczyńskim zamku. Pozostały natomiast w Grodźcu do dziś m.in. profilowane, modrzewiowe stropy, portale, posadzki i boazerie. Widok na Grodziec
   Przed wejściem do zamku tablica ufundowana przez mieszkańców miejscowości w 1991 r. - w 400. rocznicę śmierci H. Grodeckiego, a w przedsionku niewielka wystawa poświęcona historii zamku i miejscowości ze zdjęciami archiwalnymi (fotki w galerii - 21-23); ♦ park w stylu angielskim z pomnikowymi drzewami, zabytkowe budynki gospodarcze, zabytkowy mostek; ♦ ruina kościoła średniowiecznego zbud. w 1579 r., przebudowywanego w późniejszych okresach (ost. remont w 1899 r.), rozebranego w 1927 r. - zachowane fragmenty prezbiterium (ob. zabezpieczone dachem), fundamenty pozostałej części kościoła (fotka w galerii); ♦ kościół par. neogotycki zbud. w l. 1908-10, część wyposażenia pochodzi z rozebranego kościoła, w tym obrazy oraz płyta nagrobna Henryka Grodeckiego zm. w 1587 r.; ♦ rezerwat przyrody "Morzyk" - ochrona buczyny karpackiej i lasu grądowego oraz pobliskich stawów, miejsce gniazdowania myszołowów (ptaki te zresztą stos. często można zaobserwować gdy krążą nad okolicą) i bociana czarnego; ♦ rezerwat przyrody "Dolina Łańskiego Potoku" - florystyczny, chroniący naturalne lasy łęgowe m.in. łęg jesionowy;
inne:karczma Arenda z XIX w. w Pogórzu - pom. Bielowickiem a Skoczowem (fotki w galerii); ♦ kościół w Pierśćcu z 1888 r., barokowo - klasycystyczny, w ołtarzu figura św. Mikołaja (średniowieczna (?) - obiekt kultu); ♦ Skoczów - notka na podstronie "Brenna"; ♦ dwór z XVII w. w Pogórzu, ob. zakład poprawczy.
Utracone
♦ Kościół drewniany pw. św. Marcina w Międzyrzeczu, zbudowany w 1522 r., spalony w 1993 r.
Galeria
Jak dojechać lub dojść?
  Na rowerze: staw PAN Okoliczne tereny Pogórza Śląskiego idealnie nadają się do krajoznawczych wycieczek rowerowych dla osób lubiących pagórkowaty teren. Bielowicko jak i sąsiednie wsie są poprzecinane wąskimi, krętymi i widokowymi drogami (niektóre z nich niestety w złym stanie techn.) i charakteryzują się sporymi różnicami wysokości dzięki którym z punktów położonych wyżej podziwiać można piękne panoramy górskie oraz widoki na północ - ze stawami, jeziorem Goczałkowickim, lasami. Tereny położone w dolinach obfitują w malownicze pejzaże ze stawami hodowlanych, potokami i zagajnikami. galeria strachów polnych w RudzicySzczególnie godna polecenia wydaje się trasa z Chybia przez Rudzicę - po drodze aleja pomnikowych dębów, rezerwat bagienny Rotuz (nieco z boku trasy, oznakowany drogowskazem), stawy hodowlane Polskiej Akademii Nauk, kapliczka ze źródełkiem (patrz wyżej - "Ciekawe miejsca...", oznakowana), piękne lasy bukowe; ♦ zielonym szlakiem Geenways ze stacji PKP Zabrzeg Czarnolesie; ♦ ze stacji PKP Grodziec - czarnym, a nast. czerwonym i zielonym lub czarnym przez Łazy.

Pieszo: ♦ Bielowicko nie znajduje się przy żadnym z popularnych szlaków beskidzkich, ale można tu dojść ze stacji PKP w Grodźcu, gdzie początek ma szlak pieszy na szczyt Błatniej - należy przejść się w przeciwnym do szlaku kierunku (ok. 2 km). Warto to zrobić ze względu nie tylko na zabytek, ale i panoramy górskie - w tym widok na Grodziec i okolice.

Komunikacją publiczną: ♦ miejscowość znajduje się w powiecie bielskim, zatem to z Bielska-Białej mozna spróbować dostać się autobusem bezpośrednio do Bielowicka. Można też wyruszyć ze Skoczowa - przejechać kilka przystanków autobusem drogą w kier. Bielska i wysiąść w okolicy Grodźca; ♦ pociągi regionalne na trasie z Cieszyna do Bielska-Białej przez Grodziec przestały kursować 10.01.2009 r.

Samochodem: ♦ w Skoczowie należy skręcić na światłach w kierunku ul. Bielskiej, następnie, za karczmą Arendą, w lewo (punktem orientacyjnym może być bocianie gniazdo), minąć położoną na zalesionym terenie stację PKP w Pogórzu i przeciąć tory, na skrzyżowaniu wąskich dróg w prawo - widokową drogą i na kolejnym skrzyżowaniu w lewo.
Informacje
Komunikacja: PKS Cieszyn; Transkom Skoczów; PKS Bielsko-Biała;
Najbliższe drewniane zabytki
♦ Ustroń - Nierodzim (kościół).
Linki
Źródła
Józef Londzin "Kościoły drewniane na Śląsku Cieszyńskim", nakł. Dziedzictwa bł. Jana Sarkandra, Cieszyn, 1932 r. - link do Śląskiej Biblioteki Cyfrowej;;
♦ info parafii i inne.
Mapy
"Beskid Mały, Śląski i Żywiecki"; ♦ "Powiat Cieszyński" ; ♦ "Brenna, Górki Wielkie, Górki Małe"; ♦ "Beskid Śląski i Żywiecki".
Copyright by
www.drewnianyslask.za.pl
(2007)