Brenna
   Domy z XVIII, XIX i pocz. XX wieku,
usytuowane pojedynczo, w różnych miejscach wsi. Są to obiekty zrębowe, najczęściej na kamiennych podmurówkach, prostokątne, część z nich była niegdyś chatami kurnymi, później została przebudowana. Dachy dymkowe, pierwotnie kryte gontem, obecnie przeważnie papą. W jednym z domów pochodzącym z XX w. znajduje się Gminne Centrum Promocji Kultury i Sportu i Izba Regionalna z ekspozycją m.in. sprzętów pasterskich (obiekt czynny od pon. do piątku). Inny przeniesiony został do prywatnego mini skansenu w Kisielowie w gminie Goleszów.
   Obiekty z Brennej znajdują się także w skansenie w Chorzowie.
   Plebania: powstała jako parterowy, prostokątny, murowany budynek w drugiej poł. XVIII w. W XIX w. dobudowano drewniane piętro. Nad wejściem we frontowej, południowej ścianie, herb z krzyżem z XIX wieku. Parter zbudowany z kamienia, otynkowany. Sień na osi budynku. Dach dwuspadowy, niegdyś kryty eternitem, obecnie blachą.
   Obiekt jest usytuowany obok zabytkowego, murowanego kościoła parafialnego w centrum Brennej.
   Liczba drewnianych domów w Brennej jest skromna i maleje, gdyż są rozbierane. Wypada żałować, że władze gminy lub powiatu nie są zainteresowane stworzeniem niewielkiego skansenu, który wzbogaciłby ofertę kulturalną regionu i zachował namiastkę architektury charakterystycznej kiedyś dla tych terenów.
   Pewnego rodzaju modą, dość nową, jest budowanie w miejscowościach Beskidu Śląskiego cieszących się powodzeniem u turystów drewnianych obiektów mniej lub bardziej nawiązujących do regionalnej architektury, niektóre do wystroju wnętrz używają oryginalnych dawnych sprzętów domowych i gospodarczych.
O miejscowości
Brennica i kościół     Brenna położona jest w Beskidzie Śląskim, w dolinie Brennicy, w powiecie cieszyńskim na wys. 366 m n.p.m.. Liczy ok. 5 200 mieszkańców.
Jeat popularną miejscowością turystyczną, w której ropoczynają się popularnie szlaki piesze na Błatnią, Równicę i Klimczok, działają tu także liczne wyciągi narciarskie, organizowane są festyny dla mniej wymagających turystów, działają piwiarnie, retauracje itp. Wzmiankowana w XV w. w dokumencie księcia cieszyńskiego Kazimierza. W XVI wieku istniały tu stawy rybne, młyn i karczma, a wieś należała do Wacława Wody z Kojkowic. W kolejnych latach powstała tu także huta szkła, pojawiali się nowi osadnicy, m.in. przybysze z Wołoszczyzny i Siedmiogrodu. Prowadzono hodowlę bydła i gospodarstwa rolne, a od XVIII wieku, wraz z przejęciem Śląska Cieszyńskiego przez Habsburgów rozpoczęto tu eksploatację lasów, których drewno służyło działającej w pobliskim Ustroniu hucie. Rozpoczęto wówczas także eksploatację rud żelaza. W czasie II wojny światowej silny punkt oporu Armii Krajowej. Po wojnie wieś rozwijała się już bardziej jako osada willowa i ośrodek turystyczny. Większość mieszkańców pracuje w pobliskich ośrodkach miejskich lub/i zajmuje się działalnością związaną z turystyką i sportami zimowymi, z których Brenna jest obecnie znana w regionie.
Ciekawe miejsca i obiekty w okolicy
Beskid Śląski:Czantoria pasmo górskie w Karpatach Zachodnich (najwyższy szczyt: Skrzyczne 1257 m n.p.m.), intensywnie zagospodarowane dla potrzeb turystyki (gł. masowej) i rekreacji: liczne szlaki piesze, rowerowe, nartostrady, stoki zjazdowe, wyciągi krzesełkowe (Czantoria Wielka, Skrzyczne, Stożek), kolejka linowa (Szyndzielnia), wieże widokowe (Barania Góra, Czantoria Wielka), schroniska, hotele, restauracje itp. Dla ochrony przyrody utworzono kilka rezerwatów przyrody - leśne m.in. na stokach Szyndzielni, Czantorii Wielkiej, Baraniej Góry, pod Tułem; - łąkowy pod Tułem, - ochrona pstrąga pod Baranią Górą i in.;
♦ w okolicach Brennej popularnymi i często zdobywanymi szczytami górskimi są Równica (885 m n.p.m) - ze schroniskiem, karczmą, drogą dojazdową z Ustronia; Błatnia (917 m n.p.m.) ze schroniskiem i retauracją z obiektami o przeznaczeniu na imprezy okolicznościowo-alkoholowe; Kotarz (974 m n.p.m.) z widokową halą Jaworową i z ciekawym, zjawiskowym osuwiskiem, a także przeł. Karkoszczonka (729 m n.p.m.) ze schroniskiem;
Izba Regionalna w Brennej (ul. Wyzwolenia 69 - centrum wsi; Tel. (0 33) 853 65 50); Brenna, kościół
kościół parafialny w Brennej z XVIII w., przebudowany w pierwszej pooł. XX w., ołtarz główny z XIX w., chrzcielnica z XVIII w.;
Dworek Myśliwski "Konczakówka" z 1924 r., drewniany - Brenna, ul. Głębiec;
kościół parafialny w Górkach Wielkich z XVI w., przebudowany w XVII, ołtarz główny z XIX w., ambona z XVIII w.;
Muzeum Zofii Kossak Szczuckiej Szatkowskiej w Górkach Wielkich prezentujące miejsce pracy pisarki, pamiątki, rękopisy, listy, dokumenty. Muzeum znajduje się w dworze zbudowanym w 1781 r., spalonym w 1945 r., po wojnie odbudowanym;
♦ widoki ze szczytów górskich m.in. z położonych blisko Brennej: Błatni, Maliny, Równicy; Skoczów
Skoczów, miasto w pobliżu ujścia Brennicy do Wisły, rynek, ratusz z XVIII wieku, późnobarokowy, podwyższony w XIX, kamieniczki z XVII-XIX w., rzeźba - fontanna z XVIII w., kościół parafialny w pobliżu rynku, z XVIII wieku z bogatym wyposażeniem z XVIII-XIX w., z figurami z XVIII wieku przed wejściem, kościół ewangelicki z XIX wieku na wzgórzu Kaplicówka, wspomniane wzgórze z widokiem na miasto i Beskidy oraz z kaplicą Jana Sarkandra, Muzeum Gustawa Morcinka - ul. Fabryczna 5.
mini-skansen w Kisielowie, prywatny (tel. (33) 858 54 20) - fotki w galerii.
Chata Chlebowa w Brennej, prywatna, wypiek chleba, ekspozycja d. sprzętów, maszyn gospodarkich, wyposażenia.
Galeria
Jak dojechać lub dojść?
Na rowerze: ♦doliną Brennicy poprowadzono czarny szlak rowerowy do którego początku, w Górkach Wielkich, prowadzi zielony szlak Greenways (z Cieszyna przez Skoczów PKP do Łąki k. Pszczyny przez dzielnice Bielska-Białej i Goczałkowice) lub niebieski z Ustronia.
Do szlaku Greenways dojechać można n.p ze Strumienia (czerwonym), a do Ustronia zielonym z Rybnika przez Zebrzydowice (cztery drewniane kościoły i zamek po drodze).
Pieszo: ♦ ze Skoczowa przez Równicę żółtym i zielonym szlakiem: 4.45 h, ♦ z Ustronia przez Równicę, czerwonym na Równicę, potem zielonym: 2.45 h, ♦ z Grodźca przez Błatnią ok. 4.30 h - niebieskim na Łazek, czerwonym do Błatniej i zielonym do Brennej, ♦ z Bielska-Białej (z dzielnicy Olszówka) przez Szyndzielnię (czerwonym), Błatnią (czarny + żółty i na dół j.w.): pieszo ok. 4.30 h, ♦ kolejką linową na Szydzielnię i pieszo przez Błatnią: ok. 2 h, ♦ ze Szczyrku przez Przeł. Karkoszczonkę: 1.45 h (żółtym) ♦ i wiele innych wariantów.
Komunikacją publiczną: ♦ autobusem ze Skoczowa lub z Cieszyna/Bielska-Białej przez Skoczów.
Samochodem: ♦ ze Skoczowa.
Informacje praktyczne

Komunikacja ♦ PKS Cieszyn; ♦ Transkom Skoczów; ♦ PKS Bielsko-Biała; ♦ rozkład jazdy PKP - najbliższa stacja w Skoczowie.
Najbliższe drewniane zabytki
m.in.: ♦ Ustroń Nierodzim (kościół); ♦ Wisła; ♦ Bielowicko (kościół).
Linki
Brenna, nieoficjalny portal gminy; ♦ Brenna, oficjalny portal gminy.
Źródła
♦ "Katalog zabytków sztuki w Polsce", tom VI, zeszyt 3, "Miasto Cieszyn i powiat cieszyński", Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk i Wojewódzki Konserwator Zabytków w Katowicach; Warszawa 1974 r.; ♦ Andrzej Matuszczyk "W dolinie Brennicy", Krajowa Agencja Wydawnicza, Katowice 1981 r.; ♦ portale internetowe gminy Brenna.
Mapy
"Beskid Mały, Śląski i Żywiecki";
"Powiat cieszyński";
"Brenna, Górki Wielkie, Górki Małe";
"Beskid Śląski i Żywiecki";
"Beskid Śląski".







Copyright by
www.drewnianyslask.za.pl
(2007)