Gliwice





Kościół p.w. Wniebowzięcia NMP zbud. w Zębowicach koło Olesna w 1447 lub 1493 roku, został przebudowany na pocz. XVII i na przeł. XVII i XVIII w., wieża dobudowana została w 1777 r. przez cieślę Wojciecha Kokota. W latach dwudziestych, XX w., w Oleśnie stał już nowy, murowany obiekt, podjęto zatem decyzję o sprzedaży drewnianego i zamieszczeniu ogłoszenia w tej sprawie. Kupcem zostało miasto Gliwice, które postawiło kościół na tworzonym w tym czasie Cmentarzu Centralnym, gdzie - po zrekonstruowaniu 30 października 1926 r. - kościół spełniał rolę kaplicy cmentarnej. W latach powojennych władze nie były zainteresowane ani remontem ani zgodą na to i obiekt został zamknięty w l. 70. Wówczas niezabezpieczony mocno zniszczał. Dopiero po 1989 r. podjęto decyzję o jego rozbiórce i odtworzeniu na dawnym cmentarzu przy ul. Kozielskiej. Większosć wyposażenia pochodzi z okresu przebudowy - ołtarze - główny i boczne św. Brygidy i św. Anny, ambona, obrazy i malowidła ścienne i stropowe. Od 1 lipca 2004 r. pełni funcje kościoła parafialnego. Ciekawostką podawaną na stronie parafii jest fakt wydobycia (w czasie rozbiórki kościoła) pocisku artyleryjskiego z czasów III powstania śląskiego, który przebił m.in. organy.
Otoczenie
 Kościół stoi na dawnym, wielowyznaniowym Cmentarzu Komunalnym, tzw. Starokozielskim przy ulicy Kozielskiej, jednej z ważniejszych, przelotowych ulic miasta. Zwiedzanie jest trudne, gdyż nie tylko kościół, ale i teren kościelny poza mszami jest zazwyczaj zamknięty.
O mieście
   Gliwice to jedno z największych i najbardziej znaczących miast na Ślasku, z bogatą historią - wzmiankowane w 1276 r., znacznie rozbudowane w czasach industrializacji tej części Górnego Śląska - w XIX i XX w. Posiada ciekawe obiekty, z których część niżej wymieniono, co sprawia, że moze być ono atrakcyjne z turystycznego punktu widzenia, ale zdaniem wielu odwiedzajacych zbyt mało występuje w nim przestrzeni publicznej i to sprawia wrażenie, że miasto jest "rozjeżdżane" przez samochody. Jest miastem na prawach powiatu, siedzibą powiatu ziemskiego i wielu ważnych firm, instututów i instytucji, a także ośrodkiem akademickim co sprzyja rozwojowi. Wpływ na jego współczesny rozwój może mieć także znajdujący się w granicach miasta węzeł autostrad A4 i A1, największy w Polsce, a także realizowanie nowych inwestycji n.p. sportowych z największą halą widowiskowo-sportową w regionie na czele. W 2010 r. podjęto kontrowersyjną decyzję likwidacji linii tramwajowej na terenie miasta - łączącej je z innymi miastami GOP. Liczba mieszkańców spada, w 2009 r. wynosiła 196 167.
Ciekawe miejsca i obiekty w okolicy:
rynek w Gliwicach
Stare Miasto, zachowany średniowieczny układ urbanistyczny, fragmenty murów obronnych z pierwszej poł. XV w., rynek z ratuszem zbud. w XV w., przeb. w XVIII/XIX w., kamienice z XIX/XX w., fontanna z Neptunen z 1794 r., Katedra Świętych Apostołów Piotra i Pawła z l. 1896-1900, 1 Maja 5; kościół par. p.w. Wszystkich Świętych, XV/XVI, gotycki, w okresie wakacyjnym, w weekendy, wieża udostępniona do zwiedzania (szczegóły - PTTK w Gliwicach), Zamek Piastowski zbud. w XIV w., przebudowany w XVI w., oddział Muzeum w Gliwicach, willa Caro z l. 1882-1885, z oryginalnym wystrojem udostępnionym do zwiedzania, siedziba Muzeum w Gliwicach, ekspozycja etnograficzna (umieszczona na Szlaku Architektury Drewnianej woj. ślaskiego) - ul. Dolnych Wałów, obok rzeźba lwa autorstwa Theodora Erdmanna Kalidego; poczta główna, XIX/XX w., ul. Dolnych Wałów 8, domy, m.in. ul. Basztowa 5, XVIII/XIX w., XIX w. - ul. Basztowa 7, kamienice;
kościół par. p.w. św. Bartłomieja z XV-XVI w., gotycki, ul. Toszecka 36 (Szobiszowice);
ruiny teatru miejskiego, XIX/XX w. - al. Przyjaźni;
kościół p.w. Trójcy Świętej, z l. 1836-1838, ul. Mikołowska
zespół klasztorny redemptorystów, XVII w. z kościołem p.w. św. Krzyża (dzielnica Wojska Polskiego);
radiostacja gliwicka, maszt - całkowicie drewniana konstrukcja o wys. 111 m oraz trzy budynki, 1934-36 r., ob. oddział Muzeum w Gliwicach, ul. Tarnogórska, obiekt znajduje się na Szlaku Zabytków Techniki woj. śląskiego;
Dom Przedpogrzebowy z 1903 r. na cmentarzu żydowskim, ul. Poniatowskiego 14;
♦ pozostałości po kolejce wąskotorowej (nieczynnej) z XIX-XX w., w tym dworzec w Bojkowie, dworzec w Trynku, most na Kłodnicy, przepusty, wiadukt;
kościół p.w. Wniebowzięcia NMP z XV w., przeb. w XVIII w., dzielnica Łabędy;
dwór z XVIII w. z parkiem krajobrazowym w dzielnicy Sobiszowice;
Port Gliwice (od 1939 r.) wraz z Kanałem Gliwickim (1935-1939) łączącym GOP z Odrą, zbudowane dla celów transportowych, czasami odbywają się rejsy wycieczkowe (linki);
Palmiarnia Miejska, ul. Fredry, Park Fryderyka Chopina, obiekt o pow. 2000 m² z kolekcją ponad 5600 roślin,
♦ resztki huty gliwickiej - trwa budowa centrum handlowego na jej miejscu, obiekty pochodzą/pochodziły z XVIII, XIX-XX w., ul. Robotnicza, zachowane prawdopodobnie zotaną tylko niektóre budynki i fasady.
Galeria
Jak dojechać lub dojść?
♦ Chyba najlepiej pieszo - idąc z dworca PKP czy PKS można zwiedzić przy okazji Stare Miasto.
Informacje praktyczne
Gastronomia i noclegi: w centrum miasta lokali gastronomicznych nie brakuje: są jadłodajnie, są bary orientalne, jest bar mleczny, są sieciowe punkty - czyli na każdą kieszeń i dla każdego gustu coś się raczej znajdzie.
Linki
Najbliższe drewniane zabytki
♦ Gliwice - Ostropa (kościół); ♦ Szałsza (kościół).
Źródła
♦ "Rejestr zabytków nieruchomych, woj. śląskie"; Krajowy Ośrodek Badań i Dokumentacji Zabytków;
♦ strony internetowe.
Mapy
"Województwo śląskie""Gliwice - plan miasta".
Copyright by
www.drewnianyslask.za.pl
(2007)