Mikołów - Paniowy


   Kościół p.w. śś. Piotra i Pawła z 1757 r. Zbudowany w miejscu rozebranego ze względu na zły stan techn. wcześniejszego kościoła z 1501 r. należącego w l. 1570-1630 do protestantów, a powstałego po odbudowie kościoła zniszczonego w czasie konfliktów książęcych (patrz niżej). Pierwotny wzmiankowany w 1325 r. W l. 1475 - 1925 kościoły w Paniowach miały charakter filialny - siedziba parafii znajdowała się w Bujakowie.

Kościół ma ładną sylwetkę, jego charakterystycznymi elementami są trzy barokowe kopuły zwieńczające wieże oraz kaplicę. Jest to świątynia zrębowa. Dach od 2000 r. kryty jest gontem, wcześniej blachą (n.p. dach wieży) i łupkiem ołowianym. Trzeba przyznać, że wymiana pokrycia dachów dokonana przez ks. prob. Bronisława Byrtka dodała sporo uroku kościołowi. Wieża na osi, słupowa, zwieńczona gontowym daszkiem, barokowym cebulastym hełmem i ośmioboczną latarnią posiada dzwon z 1509 r., poch. z wcześniejszego kościoła. Nawa prostokątna, wzmocniona lisicami, wewnątrz powiększona w późniejszym okresie o przestrzeń w wieży. Nad nawą duża, ośmioboczna, barokowa wieża na sygnaturkę z baniastym hełmem i latarnią. Przykryte - podobnie jak nawa - dwuspadowym dachem prezbiterium, do którego od południa przylega kaplica, a od północy zakrystia, zamknięte jest trójbocznie. Do nawy od płd. i do wieży przylegają dwie kruchty. Korpus otoczony wspornikowymi sobotami (poza zakrystią).

W l. 1830-1835 świątynia podmurowana - miało to na celu zabezpieczenie jej przed odzdziaływaniem wilgotnego podłoża.

Wyposażenie koscioła to m.in. 4 ołtarze: główny z pocz. XVII w. z obrazem Matki Boskiej z Dzieciątkiem, obrazem św. Augustyna w zwieńczeniu i rzeźbami śś. Piotra i Pawła, ołtarze boczne - z prawej strony poch. z przeł. XVII i XVIII w. z obrazem św. Rodziny i św. Jana Nepomucena w zwieńczeniu; ołtarz po stronie lewej poch. z 1598 r. i posiada obraz Matki Boskiej Częstochowskiej i obraz św. Franciszka w zwieńczeniu; ołtarz czwarty - w kaplicy - pos. w zwieńczeniu obraz Trójcy Świętej i mensą w formie sarkofagu w części centralnej. Ponadto z wyp. kościoła wymienić można organy z 1894 r. (do ich budowy wykorzystano fragmenty wcześniejszego instrumentu) znajdujące się na drewnianej, wspartej czterema słupami emporze, ambonę barokową z Okiem Opatrzności Bożej i rzeźbami Ducha Św., chrzcielnicę kamienną prawdopodobnie z XVI w. - w przedsionku, obrazy - stacje Drogi Krzyżowej, rzeźby śś. Barbary i Floriana.

Na jednej ze ścian kościoła tablica z informacjami na temat dziejów parafii i kościoła.

Otoczenie:
   Teren kościelny otoczony kamiennym murem, a sam kościół cmentarzem powiększonym w 1868 r, dzięki darowiźnie ówczesnego właściciela wsi hr. Wehnera Posadowsky'ego.

Na przykościelnym cmentarzu miejsce martyrologii - pomnik poświęcony pamięci mieszkańców wsi - powstańców śląskich poległych w l. 1919-1921 oraz poległych w obozach w l. 1939-45. Ponadto stare pomniki nagrobne oraz wolnostojąca wieża dzwonna z 2000 r.

O miejscowości:
   Paniowy to ob. sołectwo miasta Mikołów, wcześniej wieś wzmiankowana w 1282 r., zniszczona w 1473 r. wraz pierwotnym kościołem przez księcia rybnickiego Wacława w związku z jego konfliktem z księciem cieszyńskim Przemykiem, do którego wieś należała.

Miejscowość otaczają pola uprawne, ale stoi tu także szyb kopalni węgla kamiennego - widoczny spod kościoła. Ponieważ Paniowy położone są "u bram" Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego z niektórych okolicznych wzniesień rozciągają się charakterystyczne dla tej części Górnego Śląska panoramy z lasem kominów, szybów wyciągowych, wentylacyjnych i innych obiektów przemysłowych na horyzoncie.

O mieście:
na podstronie Mikołów I.
Ciekawe miejsca i obiekty w okolicy:
W Mikołowie:
  • (na podstr. Mikołów I);
    w okolicy:
  • ruiny zamku z XVI w. w Chudowie, częściowo zrekonstruowane - odbudowana wieża, ekspozycja muzealna i miejsce plenerowych imprez;
  • zabytki sąsiedniego miasta - Rudy Śląskiej - zobacz link zewn.
  • Galeria
    Jak dojechać lub dojść?
    Na rowerze:
  • n.p. z Mikołowa czarnym szlakiem lub korzystając z żółtego pieszego (słabo oznakowanego) szlaku n.p. z Mikołowa lub z Rybnika - znad Zal. Rybnickiego przez Chudów;
    Komunikacją publiczną:
  • do kościoła w Paniowach autobusem miejskim z Mikołowa (linie 620 i K - tylko w dni robocze), w weekendy najlepiej dojechać do Borowej Wsi i stamtąd przespacerować się żółtym szlakiem (ponad 2 km);
    Samochodem: można n.p. zjechać z DK 81 na DK 44 na skrzyżowaniu w Mikołowie, a następnie na DW 925.
  • Informacje praktyczne
    Najbliższe drewniane zabytki
  • Borowa Wieś (w spisie pod hasłem Mikołów I);
  • Przyszowice (spichlerz).
  • Linki
    Źródła
  • Strona internetowa parafii;
  • strona internetowa miasta Mikołów;
  • Hubert Buchta i Leon Kopernik "Katalog Kościołów Drewnianych", "Krajoznawca Górnośląski" nr 23.
  • Copyright by
    www.drewnianyslask.za.pl
    (2007)