Nýdek (Nydek)
Kościół p.w. św. Mikołaja zbudowany w 1576 r. przez ewangelików, od 21.03. 1654 r. w rękach katolików, przebudowany w 1798 r. i w 1894 r. Konstrukcji zrębowej, pobity deskami na betonowej podmurówce z końca XIX w.
Dachy dwuspadowe, kryte gontem w momencie powstania kościoła, od 1910 r. eternitem, obecnie ponownie gontem.
Pierwszy wzmiankowany ołtarz (w 1679) posiadał obraz św. Mikołaja nad mensą oraz obraz Zmartwychwstania Pańskiego.
W 1746 kościół otrzymał nowy ołtarz od jezuity Rollera ze Skoczowa, a w 1754 nowy obraz św. Mikołaja.
Kościół posiada barokową ambonę, a także przedmioty z XIX w. - m.in. lichtarze i monstrancję.
W 1903 r. przeniesiono do cieszyńskiego muzeum organy z 1752 r.
Nie posiada sygnaturki, co jest dość typowe dla kościołów budowanych przez ewangelików. Ciekawym elementem jest proste zamknięcie nawy. Nie posiada także sobót, które zostały zlikwidowane w trakcie przebudowy podobnie jak dostawiona wieża. Obecna wieża jest nadbudowana nad nawą i ma namiotowy dach.
Wejście główne od zachodu z kruchtą, zakrystia od strony północnej. Nawa i prezbiterium kwadratowe. Jest skromnie zdobiony, m.in. okna posiadają charakterystyczne opaski.
W 1977 r. kościół był gruntownie wyremontowany. Msze w języku polskim i czeskim.
Otoczenie:
Kościół stoi przy głównej drodze wiodącej z Bystrzycy do centrum Nydka. Otacza go niewielki cmentarz, ogrodzony jest płotem. Obok kościoła węzeł szlaków turystycznych.
O miejscowości:
Nydek to wieś położona na
Śląsku Cieszyńskim w
Beskidzie Śląskim u stóp Pasma Czantorii w dolinach potoku Hluchova i jego dopływów.
Jest miejscowością letniskową, z kilkoma reatauracjami i knajpkami w jej centrum. Jest także ośrodkiem polonijnym - działa tu koło
Polskiego Związku Kulturalno-Oświatowego. Często znajduje się na trasie pieszych wycieczek górskich z Bytrzycy nad Olzą do Ustronia - przez Czantorię.
Po raz pierwszy wzmiankowana w
1446 r. Rozwój miejscowości związany był z odkryciem w
1772 r. rud żelaza, które wydobywano, głównie metodą odkrywkową i transportowano do huty w Ustroniu, a później do huty w Trzyńcu.
Nydek zamieszkuje
1915 mieszkańców (2004 r.).
Ciekawe miejsca i obiekty w okolicy:
♦ Czantoria Wielka - szczyt górski z licznymi trasami spacerowymi, narciarskimi, a także z restauracjami i innymi atrakcjami dla turystyki masowej typu letni tor saneczkowy, wyciąg krzesełkowy (po polskiej stronie) i wieża widowkowa (prywatna, wstęp płatny), schronisko turystyczne (po stronie czeskiej); szlaki na inne szczyty n.p. na Stożek ze schroniskiem po polskiej stronie przez Filipkę, na której znajduje się bufet turystyczny (szlak pieszy na Filipkę prowadzi drogą asfaltową i pokrywa się ze szlakiem rowerowym);
♦ rezerwaty przyrody, leśne, na stokach Czantorii Wielkiej, po obu stronach granicy, lasy bukowe;
♦ skocznia narciarska w Nydku, uroczyście otwarta przez Bronisława Czecha w 1932 r., zmodernizowana i powiększona w l. 50. (rekord skoczni to skok na odległość 70 m ), obecnie obiekt w ruinie (fotka w galerii); obok dwie mniejsze skocznie;
♦ zabytkowe, drewniane domy we wsi Nydek w przysiółku na Filipce oraz przy drodze z Nydka do Bystrzycy;
♦ pomnik kaznodziei Jerzego Trzanowskiego w miejscu odprawiania nielegalnych w czasach kontreformacji nabożeństw protestanckich.
Galeria
Jak dojechać lub dojść?
Na rowerze:
♦ spod stacji kolejowej w
Bystrzycy, 4 km;
♦ przez Nydek przebiega znakowany szlak rowerowy "Śladami Hutnictwa" oraz szlak na Filipkę (górski).
Pieszo:
♦ zielonym szlakiem z Bystrzycy - ok. 7 km, drogą asfaltową;
♦ z
Czantorii Wielkiej: spod czeskiego schroniska turystycznego 1 godz. 15 min. zielonym, a nast. czerwonym szlakiem. Dojście do schroniska ze szczytu Czantorii Wielkiej zajmuje ok. 15 min.
Komunikacją publiczną:
♦ autobusem z Bystrzycy, do Bystrzycy najlepiej pociągiem.
Samochodem:
♦ z Bystrzycy.
Informacje praktyczne
Najbliższe drewniane zabytki
Linki
Źródła
♦
Józef Londzin "Kościoły drewniane na Śląsku Cieszyńskim", nakł. Dziedzictwa bł. Jana Sarkandra, Cieszyn, 1932 r. -
link do Śląskiej Biblioteki Cyfrowej;
♦
Józef Matuszczak "
Studia nad kościołami drewnianymi na Górnym Śląsku", nakładem Muzeum Górnośląskiego w Bytomiu, Bytom 1989r.;
♦ strony internetowe.
Mapy
♦ "Beskid Śląski i Żywiecki";
♦ "Beskid Śląski i Żywiecki";
♦ "Slezské Beskydy".