Ostrava-Hrabová (Ostrawa-Grabowa)










   Kościół p.w. św. Katarzyny, rekonstrukcja oddana do użytku 27.11.2004 r. Pierwotny kościół stał tutaj być może już w XIV w., ale nie jest to udokumentowane. Pierwsza data związana z kościołem, którego replika stoi dziś w Grabowej, znajdowała się w jego wnętrzu, obok portalu w przedsionku pod wieżą, jako fragment nekrologu w jęz. czeskim: "JURA CHOLEVA USNUL V PÁNU V STŘEDU TŘETÍ POSTNÍ LÉTA PÁNĚ TOHOTO 1564." Kościół spłonął z nieznanych przyczyn nad ranem, 2.4.2002 r., zachowały się tylko niewielkie fragmenty. Natychmiast po pożarze podjęto decyzję o odbudowie i rozpoczęto zbiórkę pieniędzy na ten cel. Uratowane belki wykorzystano przy wierniej rekonstrukcji bryły. Budowę starano się wykonywać starymi technikami, wszystkie gonty wykonane zostały ręcznie.
  Jest to obiekt z wieżą o konstrukcji szkieletowej, niegdyś prawdopodobnie pełniącą funckję samodzielnej dzwonnicy, do której w późniejszym czasie dobudowano korpus - budowlę modrzewiową, jednonawową, orientowaną, zrębową, z węższym od nawy prezbiterium - z płaskimi stropami i, jak podkreśla strona internetowa miasta, o cechach śląskiego typu sakralnego budowanictwa drewnianego (chociaż stoi po zachodniej stronie rzeki Ostrawicy, czyli już na Północnych Morawach, bowiem wspomniana rzeka, jak przyjęto, jest także historyczną granicą pomiędzy Śląskiem a Morawami). Remontowany w 1659 r.; rok później zawieszono dzwon odlany w Opawie (zniszczony podczas pożaru). W późniejszych latach dodawano jeszcze kilka innych dzwonów, które były rekwirowne na cele wojenne (1815 i 1916 r.). Kolejny remont odbył się w 1898 r., a w 1930 r. kościół został zelektryfikowany. 30 kwietnia 1945 r. wieża i dachy zostały uszkodzone przez pociski artyleryjskie w trakcie działań wojennych. Ostatni gruntowny remont miał miejsce w 2000 r. Kościół bywał okradany przez złodziei, strona internetowa o Grabowej podaje, że w 1679 r. złodziej skradł kielich mszalny, za co został ścięty mieczem.
  Wnętrze urządzone jest wpółcześnie. Zachowane oryginalne rzeźby, jak podają czeskie źródła, znajdują się w muzeum w Ostrawie w d. ratuszu, a w kościele są ich kopie.
Otoczenie:
   Kościół stoi w centrum południowej, dość peryferyjnej dzielnicy Ostrawy. Otoczony jest małym, zabytkowym cmentarzem użytkowanym do 1909 r., przy kościele kamienny krzyż z XVIII w. Po północnej stronie skwerek z ławkami.
O miejscowości
Wieś wzmiankowana w dokumencie księcia cieszyńskiego i biskupa ołomunieckiego z 1297 r. pod nazwą Grabowa, samodzielna do 1941 r. (wówczas przyłączona do Morawskiej Ostrawy) oraz w l. 1954-1960.
O mieście
  Ostrawa powstała w miejscu gdzie w X w. znajdował się Gród Gołęszyców. Prawa miejskie Morawska Ostrawa otrzymała przed 1267 r. Śląska Ostrawa (do 1914 r. zwana Polską) od 1290 r. w rękach książąt cieszyńskich. Dokładną historię przeczytać można na stronie miejskiej informacji, dodać można, że miasto zajmuje dużą powierzchnię (dokładnie 214 km²) i sprawia wrażenie jakby miała wiele centrów. Wynika to zapewne z historii miasta, odrębnych dawniej przynależności - państwowych i innych - jego części, różnic w strukturach społecznych czy nawet narodowościowych występujących na poszczególnych obszarach dzisiejszej Ostrawy, osobnych historii (n.p. Morawska Ostrawa ze Śląską połączona została w 1941 r., wcześniej były to samodzielne miasta), jego położenia - na terenie Śląska Opawskiego, Cieszyńskiego i Moraw, a także w związku z różnymi koncepcjami urbanistów, architektów i decydentów w XIX i XX w., kiedy to powstawało wiele zakładów przemysłowych, ale i całe kwartały zabudowane historycyzująco i secesyjnie, socrealistycznie, modernistycznie itd.
  Miasto liczy ok. 310 000 mieszkańców, jest stolicą kraju morawsko-śląskiego (czes.: Moravskoslezský kraj) i powiatu. Położone przy ujściu Ostrawicy i Opawicy do Odry.
Ciekawe miejsca i obiekty w okolicy
♦ Ostrawa to ważny ośrodek przemysłowy, ale dziś jest też miastem o znaczeniu turystycznym, kulturalnym i sportowym. Miasto zapewne warte zwiedzenia. Jest tam kilkanaście placów, historyczne ratusze, a w centrum ponadto nowy rynek (Prokešově náměstí) z ratuszem, największym tego typu gmachem w Republice Czeskiej, z wieżą o wys. 85 m - udostępnioną zwiedzającym jako punkt widokowy. Działa Muzeum Ostrawskie, jest w dużym stopniu zrekonstruowany śląski zamek, opera, operetka, balet, teatry (dramatyczne i lalkowy), CEZ Arena (jedna z najważniejszych w Czechach hal widowiskowo-sportowych (dzielnica Vitkovice), ogród zoologiczny (Slezská Ostrava), kąpielisko (dzielnica Paruba), jest też Osada Łowców Mamutów na wzgórzu Landek oraz muzeum miniatur (Černa Louka). Miłośnikom turystyki przemysłowej zaoferowano możliwosć zwiedzania Muzeum Górnictwa i browar. Z racji wielu dworców kolejowych, często nowych lub historycznych zmodernizowanych w efektowny sposób (jak w dzielnicy Svinov), miasto może być też mekką dla miłośników kolejnictwa. Najmłodsza ze stacji powstała na końcu ulicy Stodolni jako ułatwienie dojazdu i powrotu imprezowiczom. Stodolni to bowiem centrum życia nocnego, z dyskotekami, klubami, pubami itp.
 Historyczne budowle Ostrawy są zadbane, a najstarsze części miasta są przyjazna pieszym, zresztą miasto jako pierwsze w Czechach wytyczyło strefy zamknięte dla samochodów - już w 1967 r.
Galeria
Jak dojechać lub dojść...
   Do Grabowej można dojechać autobusem miejskim z centrum Ostrawy lub z innych dzielnic. Można także pociągiem z Ostrawy lub n.p. z Czeskiego Cieszyna z przesiadką na stacji Ostrava-Kunčice do Vratimova - tanio, wygodnie, ale ze stacji Vratimow trzeba się przejść około 3 km ruchliwą, nie posiadającą chodników, drogą, w brzydkim raczej, przedmiejskim krajobrazie, choć z turystycznego punktu widzenia plusem "spaceru" może być przekroczenie mostu nad Ostrawicą.
   W mieście działa rozbudowana i nowoczesna komunikacja miejska - tramwajową, trolejbusową i autobusową uzupełnia kolej.
Najbliższe drewniane zabytki
Haviřov - drewniany dom z 1781 r.;
Řepiště - kościół z XVI w.;
Sedliště - kościół z XVII w.
Linki
Źródła
♦ j.w. + www.hrady.cz.; "Turistický atlas Česko"; www.Turistika.cz.; Wikipedia (herby m.in.).
Mapy
"Ostravsko";
Copyright by
www.drewnianyslask.za.pl
(2007)